โครงสร้างโกดังมีผลโดยตรงต่อ ความแข็งแรง น้ำหนักอาคาร ต้นทุน และอายุการใช้งาน ปัจจุบันโกดังหลายแห่งเลือกใช้โครงสร้างเหล็ก PEB (Pre-Engineered Building) ที่ออกแบบและผลิตชิ้นส่วนโครงสร้างจากโรงงานก่อนนำมาประกอบที่หน้างาน โดยมีเกรดเหล็กอย่าง SS400 และ SM490 เป็นตัวเลือกการเลือกเหล็กว่าจะใช้แบบไหนต้องดูทั้งลักษณะอาคาร น้ำหนักบรรทุก ช่วงเสา ระยะห่างเฟรม สภาพพื้นที่ งบประมาณ และการออกแบบร่วมกัน ถ้าคุณกำลังวางแผนสร้างโกดังสินค้า ควรเลือกแบบไหนให้เหมาะกับโกดังคุณ บทความนี้มีคำตอบ
PEB หรือ Pre-Engineered Building คือโครงสร้างเหล็กที่มีการออกแบบและผลิตชิ้นส่วนจากโรงงานตามแบบ ก่อนนำชิ้นส่วนเหล่านั้นมาประกอบเป็นอาคารที่หน้างาน สามารถวางแผนการผลิตและติดตั้งได้ค่อนข้างเป็นระบบ โดยโครงสร้างหลักของอาคารมักถูกออกแบบให้เหมาะกับน้ำหนักและรูปทรงของอาคาร อาคารประเภท โกดัง โรงงาน ศูนย์กระจายสินค้า ที่ต้องการพื้นที่โล่งกว้างจึงเหมาะกับโครงสร้างโกดัง PEBสิ่งที่ต้องให้ความสำคัญคือ PEB ไม่ได้หมายความว่าจะต้องใช้เหล็กเกรดเดียวกันทั้งอาคาร แต่ผู้ออกแบบสามารถเลือกใช้เหล็กต่างเกรดในตำแหน่งต่าง ๆ ตามความเหมาะสมของโครงสร้าง
ความแตกต่างระหว่าง SS400 และ SM490 อยู่ที่ระดับกำลังของวัสดุ โดยทั่วไป SM490 มีกำลังครากและความต้านแรงดึงสูงกว่า SS400 ตามข้อกำหนดของมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง แต่ไม่ได้หมายความว่า SM490 จะเหมาะกับงานทุกประเภท หรือมีคุณภาพมากกว่า SS400 เพราะการเลือกเหล็กสำหรับโครงสร้าง PEB ต้องพิจารณาหลายปัจจัย ทั้งน้ำหนักที่โครงสร้างต้องรับ การโก่งตัว ความมั่นคงของชิ้นส่วน รูปแบบรอยต่อ วิธีการเชื่อม และลักษณะการใช้งานของอาคาร
เหล็กเกรด SS400
SS400 เป็นเหล็กโครงสร้างที่นิยมใช้ในงานทั่วไป เนื่องจากมีคุณสมบัติเหมาะกับงานโครงสร้างหลายประเภท และสามารถนำมาใช้กับอาคาร PEB ได้เมื่อผ่านการคำนวณและออกแบบอย่างเหมาะสม สำหรับโกดังสินค้าทั่วไปที่ไม่ได้มีน้ำหนักสูงมาก หรือไม่ได้ต้องการช่วงเสาที่กว้างเป็นพิเศษ SS400 ก็เพียงพอต่อการใช้งาน
เหล็กเกรด SM490
SM490 เป็นเหล็กโครงสร้างที่มีกำลังสูงกว่า SS400 จึงสามารถนำมาพิจารณาในงานที่ต้องการความสามารถในการรับแรงของวัสดุสูงขึ้น สำหรับโกดังที่มีช่วงเสากว้าง มีน้ำหนักมาก มีระบบเครน หรือมีข้อจำกัดด้านน้ำหนักโครงสร้าง การใช้ SM490 ในตำแหน่งที่เหมาะสมอาจช่วยให้วิศวกรออกแบบโครงสร้างได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้ยังต้องตรวจสอบเรื่องการโก่งตัว ความมั่นคงของโครงสร้าง และรายละเอียดของรอยต่อร่วมด้วย
หากเป็นโกดังสินค้าขนาดทั่วไป น้ำหนักบรรทุกไม่ได้สูงมาก และแบบโครงสร้างสามารถใช้ SS400 ได้ตามข้อกำหนด การเลือก SS400 อาจเป็นทางเลือกที่สมเหตุสมผลและคุ้มค่ากับการใช้งานแต่หากเป็นโกดังขนาดใหญ่ ช่วงกว้างมาก มีน้ำหนักบรรทุกสูง มีเครน หรือมีข้อจำกัดด้านน้ำหนักโครงสร้าง การพิจารณา SM490 ในตำแหน่งที่เหมาะสมอาจช่วยให้การออกแบบมีประสิทธิภาพมากขึ้น
SS400 เหมาะกับงานโครงสร้างทั่วไปและสามารถนำมาใช้กับระบบ PEB ได้ในโครงการที่การคำนวณรองรับ ขณะที่ SM490 มีกำลังวัสดุสูงกว่า จึงสามารถนำมาพิจารณาในโครงสร้างที่ต้องการกำลังสูงขึ้นหรือมีข้อจำกัดด้านน้ำหนักของชิ้นส่วนสำหรับโกดังสินค้า สิ่งที่ควรทำคือเริ่มจาก รูปแบบการใช้งาน ขนาดอาคาร น้ำหนักบรรทุก แรงลม ระบบเครน และเงื่อนไขของพื้นที่ แล้วจึงให้วิศวกรคำนวณเพื่อเลือกเกรดและขนาดเหล็กที่เหมาะสม เมื่อออกแบบดีตั้งแต่ต้น โครงสร้างก็มีโอกาสได้ทั้งความปลอดภัย ความคุ้มค่า และประสิทธิภาพในการใช้งาน โดยไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่มให้กับสิ่งที่ไม่ได้จำเป็นต่ออาคาร
