ปัญหาส่วนใหญ่ของโกดังสินค้าและโรงงานต่าง ๆ เรื่องที่เจอบ่อยเป็นประจำคงหนีไม่พ้นเรื่องความร้อน ยิ่งวันไหนที่แดดแรง อากาศอบอ้าว แน่นอนว่ามีผลกระทบต่อการทำงาน และด้านอื่น ๆ หลังคาและระบบกันความร้อนจึงจำเป็นต่อโกดังทุกแห่ง นอกจากความร้อนแล้วยังมีเรื่องของเสียงรบกวน เสียงกระทบ เช่นเวลาฝนตกมักจะส่งเสียงดังจากบนหลังคา ทำให้สภาพแวดล้อมไม่เอื้อต่อการทำงานเป็นอย่างยิ่งแล้วหลังคาแบบไหนช่วยควบคุมทั้งความร้อนและเสียงได้ดีบ้าง เลือกยังไงให้เหมาะกับการใช้งาน บทความนี้จะพาไปดูตั้งแต่การเลือกวัสดุหลังคา ฉนวนกันความร้อน ไปจนถึงเทคนิคออกแบบที่ช่วยลดปัญหาความร้อนและเสียงรบกวนภายในโกดัง
เนื่องจากหลังคาเป็นบริเวณที่โดดแดดโดยตรงตลอดทั้งวัน โดนแดดส่องเป็นเวลาหลายชั่วโมง และ วัสดุหลังคาโกดังส่วนใหญ่ก็ทำจากเหล็ก อุณหภูมิความร้อนที่สะสมเลยทำให้แผ่นหลังคาร้อนขึ้นแล้วแพร่กระจายความร้อนไปทั่วบริเวณภายในอาคาร โกดังที่มีขนาดใหญ่และเพดานสูงจะสะสมความร้อนได้มากกว่าแบบอื่น โดยเฉพาะโกดังที่มีการระบายอากาศไม่ดีเท่าที่ควรโกดังหลายแห่งแก้ปัญหาด้วยการติดตั้งเครื่องปรับอากาศหรือพัดลมเพิ่มเติม แต่ก็ช่วยได้แต่บางส่วน แถมยังต้องจ่ายค่าไฟแพงขึ้น แทนที่จะลงทุนกับอุปกรณ์เสริม ลองมาโฟกัสการเลือกใช้วัสดุหลังคาและฉนวนกันความร้อนดูก่อน ยิ่งวางแผนตั้งแต่เริ่มสร้างโกดังก็ยิ่งจัดการปัญหาความร้อนได้ง่ายกว่าการทำทีหลัง
1. หลังคาเมทัลชีท
เมทัลชีท เป็นวัสดุที่ได้รับความนิยมในอาคารโกดังและโรงงาน เพราะมีน้ำหนักไม่มาก ติดตั้งได้รวดเร็ว และมีรูปแบบให้เลือกหลากหลาย แต่ข้อควรระวังคือ แผ่นโลหะสามารถเก็บความร้อนได้ง่าย หาไม่มีฉนวนจะร้อนมาก อีกเรื่องคือเสียงฝน เวลาที่ฝนตกเสียงกระทบจะดังก้องภายในอาคาร โดยเฉพาะโกดังขนาดใหญ่ที่เปิดโล่ง
2. หลังคาเมทัลชีทติดฉนวนกันร้อน
เหมาะกับอาคารที่ต้องการควบคุมอุณหภูมิและเสียงมาก ฉนวนทำหน้าที่ช่วยลดการถ่ายเทความร้อนผ่านหลังคา และวัสดุฉนวนบางประเภทก็สามารถช่วยดูดซับเสียงได้ด้วย ฉนวนแต่ละชนิดมีคุณสมบัติแตกต่างกัน ทั้งด้านค่าการนำความร้อน ความหนา น้ำหนัก การดูดซับเสียง และความทนทาน ควรเลือกให้เหมาะกับลักษณะของโกดัง
3. หลังคาแบบ Sandwich Panel
Sandwich Panel เป็นระบบแผ่นหลังคาที่มีวัสดุหลายชั้นประกบกัน โดยมีชั้นฉนวนอยู่ตรงกลาง ข้อดีคือสามารถช่วยจัดการเรื่องความร้อนและเสียงได้ดีเยี่ยมวัสดุแกนกลางก็มีหลายประเภท เช่น EPS, PU และ PIR หากโกดังของคุณต้องควบคุมอุณหภูมิ เพราะต้องใช้เก็บสินค้าที่ไวต่อความร้อน หรือต้องการสร้างสภาพแวดล้อมในหารทำงานที่ดี หลังคาSandwich Panel ตอบโจทย์ที่สุด
ฉนวนกันความร้อนคือตัวช่วยที่สำคัญต่อการควบคุมอุณหภูมิภายในอาคาร ซึ่งมีปัจจัยให้พิจารณาอยู่หลายส่วนทั้งค่าการนำความร้อน ความหนา ความหนาแน่น ความทนความชื้น อายุการใช้งาน และความปลอดภัยจากอัคคีภัย โกดังแต่ละแห่ง เหมาะกับฉนวนกันความร้อนที่ต่างกัน ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมและลักษณะการใช้งานโกดัง ฉนวนที่นิยมใช้ ได้แก่
ฉนวนใยแก้ว
ใยแก้วเป็นวัสดุฉนวนที่ถูกนำมาใช้ในอาคารอย่างแพร่หลาย มีน้ำหนักไม่มาก และสามารถช่วยลดการถ่ายเทความร้อนได้ นอกจากนี้ยังมีคุณสมบัติช่วยดูดซับเสียง จึงสามารถนำมาพิจารณาสำหรับโกดังที่ต้องการลดทั้งความร้อนและเสียงรบกวน
PU Foam
Polyurethane Foam มีค่าการนำความร้อนต่ำ จึงสามารถใช้เป็นฉนวนเพื่อช่วยลดการถ่ายเทความร้อนผ่านหลังคาได้ เหมาะกับงานที่ต้องการประสิทธิภาพในการกันความร้อนและมีพื้นที่บนหลังคาน้อย และควรเลือกให้เหมาะกับตัวอาคาร โดยเฉพาะโกดังที่เก็บสินค้าที่มีความเสี่ยงด้านอัคคีภัย
ฉนวน PIR
PIR หรือ Polyisocyanurate เป็นวัสดุฉนวนที่มีคุณสมบัติเป็นฉนวนความร้อนที่ดี และถูกนำมาใช้ในระบบอาคารที่ต้องการควบคุมอุณหภูมิ หาเลือกใช้ตัวนี้ต้องดูรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ให้ดี เพราะประสิทธิภาพในการกันความร้อน ความหนา และค่าอื่น ๆ ผู้ผลิตแต่ละรายไม่ได้ใช้มาตรฐานเดียวกัน ดังนั้น ควรพิจารณาข้อมูลการทดสอบและมาตรฐานของแต่ละแบรนด์ก่อนตัดสินใจ
ทำช่องระบายอากาศบริเวณหลังคา
อากาศร้อนมีแนวโน้มลอยตัวขึ้นด้านบน หากมีช่องทางให้อากาศร้อนระบายออกจากอาคาร ก็ช่วยลดการสะสมความร้อนได้การใช้ Ridge Vent หรือระบบระบายอากาศบริเวณสันหลังคาเป็นแนวทางหนึ่งที่สามารถนำมาพิจารณาได้
ใช้พัดลมระบายอากาศ
ในโกดังขนาดใหญ่ การใช้พัดลมระบายอากาศร่วมกับช่องลมเข้า สามารถช่วยให้อากาศหมุนเวียนดีขึ้น นอกจากนี้ตำแหน่งติดตั้งพัดลมก็สำคัญ เพราะหากวางพัดลมโดยไม่มีการวางแผนการไหลเวียนอากาศร่วมด้วย ก็อาจไม่ได้ผลเท่าที่ควร
ตั้งทิศทางอาคาร
ทิศทางของอาคารและตำแหน่งช่องเปิดมีผลต่อการรับแสงและการระบายอากาศการวางแผนปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ รับเหมาสร้างโกดังที่มีประสบการณ์และเป็นมืออาชีพตั้งแต่ก่อนก่อสร้าง จะช่วยลดปัญหาที่ต้องแก้ภายหลังได้มาก
หลังคาเป็นส่วนที่สำคัญและมีผลทั้งด้านความร้อน เสียง และสภาพแวดล้อมภายในอาคาร หากต้องการลดความร้อน ควรพิจารณาวัสดุหลังคาร่วมกับฉนวน การระบายอากาศ และการออกแบบอาคาร ส่วนปัญหาเสียงฝนควรดูทั้งวัสดุหลังคา ฉนวนดูดซับเสียง โครงสร้าง และการสะท้อนเสียงภายในโกดังสำหรับโกดังทั่วไป เมทัลชีทพร้อมฉนวนที่เหมาะสม เป็นทางเลือกที่พบได้บ่อย ส่วนอาคารที่ต้องการควบคุมอุณหภูมิหรือเสียงมากขึ้น อาจใช้เป็นSandwich Panel หลังคาหลายชั้นที่ออกแบบมาให้กันความร้อนในตัว และดูดซับเสียงได้ดี
